| HOME |
|
|
|
maakt wetenschap toegankelijk |
|
Meer over Taal Kwadraat |
Dampend zweet koelt vrouwen ---------------> Terug naar bewegingswetenschappen of overzicht wandelen Een natte rug tijdens het lopen, zweetdruppels die langs je nek glijden? In die hete augustusmaand werd weer zichtbaar, dat mannen daar meer last van hebben dan vrouwen. Toen onderzoekers in de jaren zestig met metingen vaststelden dat mannen meer zweten dan vrouwen, trokken ze daaruit de conclusie dat mannen zich beter kunnen aanpassen aan hitte dan vrouwen. Hoe denkt men daar nu over en wat doe je aan zweten in de hitte? Warmteproductie is normaal Eigenlijk is omgaan met hitte niets bijzonders, want je beweegt niet zo efficiënt. Tijdens iedere kilometer die je loopt produceer je drie keer zo veel energie in de vorm van warmte als het lopen je aan bewegingsenergie kost. Wandelen met vijf kilometer per uur betekent, dat in een uur zo‘n 350 kilocalorieën aan warmte vrijkomt. Als daarvan helemaal niets afgevoerd zou worden, zou je lichaamstemperatuur in dat uur met maar liefst 6°C stijgen. Een potentieel dodelijke stijging, vanaf 44°C raken eiwitten in vele cellen onherstelbaar beschadigd. Het is een warmteproductie die we ons niet altijd realiseren. Zo kan het gebeuren dat sporters een tropische hitte creëren, als ze zich bij koude zo grondig aankleden alle geproduceerde warmte binnen de kleding blijft hangen. Zolang de omgevingstemperatuur lager is dan die van het lichaam, raak je de overtollige warmte voornamelijk kwijt door straling naar de omgeving. Stijgt de omgevingstemperatuur boven de lichaamstemperatuur, dan is deze straling niet meer mogelijk en zal het lichaam zelfs warmte uit de omgeving gaan opnemen. Wat warmte kost is het verdampen van water en wel 580 kilocalorieën voor een liter water. Van dat principe maakt het lichaam gebruik. Er wordt zweet geproduceerd en niet het water zelf, maar de verdamping ervan koelt het lichaam af. Mannen en vrouwen Vergelijken we mannen en vrouwen op hetzelfde percentage van hun maximale prestatievermogen, dan produceren mannen vijftig tot tweehonderd procent meer zweet dan vrouwen. noot jan 2001: latere gegevens schijnen dit cijfer niet te bevestigen Het afkoelingseffect is echter afhankelijk van de verdamping van het vocht. Meet je de verdamping, dan blijkt die bij mannen en vrouwen ongeveer even groot te zijn, ze koelen dus ook evenveel af. Mannen verliezen daarvoor echter meer water uit hun lichaam. Met name een daling in het bloedvolume kan de prestatie schaden. Het hart zal dan per slag minder bloed rond kunnen pompen en meer slagen per minuut moeten maken. Men ziet inderdaad bij mannen een lichtelijk hogere hartslag in de warmte dan bij vrouwen. Belangrijker voor beide geslachten is, dat je lichaam zich kan aanpassen aan de warmte. Door in warme omstandigheden te wandelen zal je lichaam na een paar dagen onder andere meer zweet kunnen produceren en verdampen. In rust bij normale temperaturen zweet je 50 ml per uur, dat kan na aanpassing aan het sporten in de hitte toenemen tot wel vier liter per uur. Veel drinken Daaruit volgt wat je zelf kan doen om een wandeling in de warmte plezierig te houden: drinken, drinken en nog eens drinken. Pas bij een watertekort van bijna een liter krijg je dorst, maar bij een verlies van ruim drie liter kunnen al nadelige effecten optreden. Drink in warme omstandigheden dus ook als je nog geen dorst hebt. Hoewel je niet snel een zouttekort zal oplopen, is toch een mespuntje zout per liter voordelig. Van het gedronken normale water houdt je lichaam namelijk vijftig procent vast, maar van licht gezouten water zestig tot zeventig procent.
|
|
Beweging Sport Gezondheid Geneeskunde Farmacie Biologie |
Taal Kwadraat maakt wetenschap toegankelijk via brochures, tijdschriftartikelen en websites   Welke producten zijn op een bepaald wetenschapsgebied geleverd, en aan wie?Kies in de linkerkolom een wetenschapsgebied.Voorbeelden van volledige teksten?over wandelen, over digitalis, over schoenenWelke websites zijn geleverd? een overzichtdrs. Anja Edwards van Muijen | ||
| HOME | een e-mail sturen  |
||